امتحانات نهایی زبان فارسی پیش عمومی-درس13
درس سیزدهم : درآمدی بر حسب حال – چند حکایت از اسرارالتوحید
الف) معنی و مفهوم شعر و نثر
1- شیخ بوعبدالله باکو، بی خویشتن نشسته بود، خواجه وار و پای بگرد کرده. (ار88) شیخ بوعبدالله باکو، آزاد و گستاخ وار، با غرور و چهار زانو نشسته بود.
2- جمع در اضطراب آمدند و گفتند: این سرای باز کنیم. (ار88)(اس90) مردم (یاران شیخ) ناراحت و پریشان شدند، گفتند:«این خانه راخراب کنیم.»
3- شیخ ما را چشم بر وی افتاد. پس شیخ با کسی خـُلقی بکرد در میان مجلس. (ت88)
4- شیخ بوعبدالله باکو بشکست و با خویش رسید دانست که تـَرکی عظیم از وی در وجود آمد. (ار89)(خ90) شیخ ابو عبدالله شکسته خاطر شد(خفیف و خوار شد) و به خود آمد و فهمید که خطای بزرگی از او سر زده است.
5- شیخ بوعبدالله باکو، در مجلس شیخ ما ابوسعید، بی خویشتن نشسته بود، خواجه وار. (ش89) شیخ بوعبدالله باکو، در مجلس شیخ ما ابوسعید، آزاد و گستاخ وار، با غرور نشسته بود.
6- به این که مرا خلق اختیار کردند که بهترین خلقی، غرّه نتوان گشت. (دی89) به دلیل این که مردم مرا انتخاب کرده اند که بهترین انسان هستی، مغرور نباید شد.
7- شیخ بوعبدالله باکو، یک روز در مجلس شیخ ما ابوسعید، بی خویشتن نشسته بود، خواجه وار و پای بگرد کرده. (اس89) شیخ بوعبدالله باکو، یک روز در مجلس شیخ ما ابوسعید، آزاد و گستاخ وار، با غرور و چهار زانو نشسته بود.
8- به قول مردمان خطی به وی فرو نتوان کشید. (ار90) با تکیه به سخن مردم نمی توان او را خطا کار دانست .(یا برچسب زد)
9- نباید، ما را بهشت نباید با مشتی لنگ و لوک و درویش. (ش90) سزاوار نیست سزاوار نیست که ما با تعدادی افراد ضعیف و ناتوان در بهشت باشیم.
10- روا بود که او را قدری و پایگاهی بود، به قول مردمان خطی به وی فرو نتوان کشید. (دی90) امکان دارد او دارای ارزش و مقامی باشد و بر اساس حرف مردم، نمی توان او را محکوم یا (متهم) نمود یا بر او برچسب زد.
11- دانست که تـَرکی عظیم از وی در وجود آمد. (ار91) متوجه شد که کار ناشایستی انجام داده است.
12- شیخ بوعبدالله باکو بشکست و با خویش رسید. (خ91)(ش91) شیخ ابو عبدالله شکسته خاطر شد (خفیف و خوار شد) و به خود آمد.
13- غرّه نتوان گشت. (خ91) مغرور نمی توان شد.
14- پس شیخ با کسی خـُلقی بکرد. (ش91) شیخ با کسی شوخی کرد. (مزاح نمود)
15- شیخ با خویش رسید. (ار92)(دی92) شیخ به خود آمد.
16- پس شیخ با کسی خـُلقی بکرد در میان مجلس. (ش92) شیخ با کسی شوخی کرد. (مزاح نمود)
ب) معنی واژه
درعبارات زیر معنی واژه های خط کشیده شده را، بنویسید.
1- پس شیخ با کسی خـُلقی بکرد. (تیر89) شوخی کرد یا مزاح نمود
2- چغزی و صعوه ای نیز بر روی آب می رود. (ش89) پرنده ای کوچک به اندازه ی گنجشک
3- سهل است چغزی و صعوه ای نیز بر روی آب می رود. (ار90)(خ93) قورباغه
4- گفتند:« فلان کس درهوا می پرد». گفت:« زغن و مگس نیز درهوا می پرد». (خ90)(دی90) پرنده ای است شکاری کوچک تر از باز یا موش گیر
پ) خودآزمایی و درک مطـلـــــــب
1- درعبارت زیر،کدام جمله ی متن،معادل اصطلاح امروزی« برچسب زدن به کسی» است؟ (ار88)(ار91)
«روا بود که او را قدری و پایگاهی بود، به قول مردمان خطی به وی فرو نتوان کشید و به این که مرا خلق اختیار کردند که بهترین خلقی، غرّه نتوان گشت.» به قول مردمان خطی به وی فرو نتوان کشید
2- در عبارت« شیخ بوعبدالله باکو بشکست و با خویش رسید دانست که تـَرکی عظیم از وی در وجود آمد.» جمله ی «با خویش رسید» به چه معناست؟ (ار88) به خود آمد
3- مفهوم نهایی عبارت زیر را بنویسید. (ار88)
«این که مرا خلق اختیار کردند که بهترین خلقی، غرّه نتوان گشت، چون هرچه کنم به گمان خواهد بود، این گمان در حق خویش برم، بهتر.» پرهیز از غرور (یا عیب خویش را دیدن – پرهیز از عیب جویی)
4- معادل امروزی عبارت«به قول مردمان خطی به وی فرو نتوان کشید» را بنویسید. (تیر89)(ش90) نمی توان به وی برچسب زد یا او را متهم کرد.
5- عبارت« این گمان درحق خویش برم، بهتر» چه مفهومی دارد؟ (ش89)(دی91) بهتر است نسبت به خودم شک کنم و بدبین باشم. (بهتر است خودم را گناهکار و بدترین مردم بدانم.)
6- منظور «ابوسعید» از عبارت زیر چیست؟ (دی89)
« کسی که مستوجب آتش بود به خاکستر بازو قناعت کنند، بسیار شکر واجب آید.» با تواضع اظهار می دارد که با کسی که مستحق دوزخ است اگر به خاکستر ریختن بر سر او قناعت کنند، باید بسیار شکر گزار باشد.
7- بخش مشخص شده کنایه از چیست؟ (ار90) «انواع فسق و فجور درو موجود؛ چنان که انگشت نمای گشته بود.» کنایه از معروف شدن به کار ناشایست
8- مفهوم عبارت« دانست که تـَرکی عظیم از وی در وجود آمد.» چیست؟ (اس90) متوجه شد که کار ناشایستی انجام داده است.
9- درعبارت «جمع در اضطراب آمدند و گفتند: این سرای باز کنیم.» منظور از قسمت مشخص شده چیست؟ (ار91) این خانه را خراب کنیم.
10- مفهوم عبارت« مرد آن بود که در میان خلق بنشیند و برخیزد و بخورد و بخـُسبد و بخرد و بفروشد و یک لحظه از خدای غافل نباشد.» را بنویسید. (خ91) با خلق درآمیختن و از خداوندغافل نبودن (نفی رهبانیّت ، پرهیز از انزواطلبی)
11- عبارت« کسی که مستوجب آتش بود به خاکستر بازو قناعت کنند، بسیار شکر واجب آید.» بیانگر وجود چه صفتی در گوینده ی سخن است؟ (ش91) اعتراف به گناه کار بودن، پرهیزگار بودن، شاکر بودن و خویشتن داری
ت) تاریخ ادبیات و سبک شناسی
1- نام پدید آورندگان هر یک از آثار ادبی زیر را بنویسید. الف) اسرارالتوحید (ش91) محمّد بن منوّر ب) دانشگاه های من (ت88)(ش89) ماکسیم گورکی
2- هر موضوع در ستون« الف» ، مربوط به کدام کتاب در ستون «ب» است؟
«الف»
«ب»
الف) شرح حال امام محمّد غزّالی (ش91) #
ب) از نمونه های برجسته ی جهانی حسب حال است (ش91) @
سمک عیّار
فرار از مدرسه #
الایّام @
لباب الالباب
3- در کدام یک از عبارات زیر، «را» در معنای حرف اضافه ی«به» نیست؟ (ش91)
الف) جمله جمع را وقت خوش گشت. # ب) شیخ ما را گفتند:« که فلان کس بر روی آب می رود».
4- یکی از نمونه های برجسته ی جهانی حسب حال، کتاب« الایّام» اثر..دکتر طه حسین.. است. (خ91)
5- در کدام یک از گزینه های زیر، «را» در معنای حرف اضافه ی«به» آمده است؟ (خ91)
الف) شیخ ما را چشم بر وی افتاد. ب) بنی اسرائیل را بگوی که بهترین کس اختیار کند. #
6- کتاب هایی که درباره ی زندگی مشاهیر دین و ادب و دانش است، چه نامیده می شود؟ (ش91) زندگی نامه (بیوگرافی)
7- محتوای کتاب های «سیره» و «مغازی» در چه زمینه ای است؟ (ش91) گزارش زندگی و جنگ های پیامبر اسلام (ص) است.
8- نویسنده ی« پیرگنجه در جست و جوی ناکجا آباد» کیست؟ این اثر درباره ی چه کسی نوشته شده است؟ (خ91)(خ90) عبدالحسین زرین کوب – نظامی
9- کتاب «پله پله تا ملاقات خدا» را دکتر«عبدالحسین زرین کوب» در شرح زندگانی ..مولانا.. نوشته است. (ار91)
10- کدام اثر شرح و ترجمه ی احوال مشایخ صوفیّه است؟ (اس90) الف) لباب الالباب # ب) المنقذ من الضّلال
11- همه ی آثار زیر به جز....... از نمونه های خوب و برجسته ی حسب حال هستند. (اس90)
الف) دانشگاه های من ب) از پاریز تا پاریس ج) سیرالملوک # د) الایّام
12- یک اثر از« دولتشاه سمرقندی» نام ببرید. (دی90) تذکرة الشـّعرا
13- کتابی از«دکتر محمّد علی اسلامی ندوشن» در زمینه ی حسب حال نام ببرید. (دی90) روزها
14- از نویسندگان زیر یک اثر نام ببرید. الف) محمّد بن منوّر (ش90) اسرارالتوحید
15- کدام اثر حسب حال اعتراف گونه است؟ (ار90)
الف) المنقذ من الضلال ب) بدایع الوقایع ج) حیات یحیی د) از پاریز تا پاریس
16- شرح و ترجمه ی احوال مشایخ صوفیّه یا شعرا را.. تذکره .. می گویند.
17- منظور از کتاب های «سیره» و «مغازی» چیست؟ (اس89) کتاب هایی که گزارش زندگی و جنگ های پیامبر اسلام (ص) است.
18- کدام گزینه از نمونه های« حسب حال» به زبان فارسی نیست؟ (اس89)
الف) از پاریز تا پاریس ب)9 شرح زندگانی من ج) حیات یحیی د) الایّام
19- در زبان فارسی حسب حال کم نیست و از آن میان می توان به ..بدایع الوقایع .. محمود واصفی اشاره کرد. (ش89)
20- کدام کتاب عبدالحسین زرین کوب در شرح حال امام محمد غزالی است؟ (ش89) فرار از مدرسه
21- در کدام کتاب احوال، اقوال و کرامات ابوسعید ابوالخیر به شیوه ای داستانی بیان شده است؟ (ش89) اسرارالتوحید
22- کدام اثر عبدالله مستوفی یکی از زیباترین وماندگارترین نمونه های حسب حال نویسی در ادب فارسی است؟ (تیر89) شرح زندگانی من
23- نام یک اثر را که از نمونه های برجسته ی جهانی حسب حال است، بنویسید. (ار89) الایّام – دانشگاه های من
24- از انواع مشهور کتاب هایی که به گزارش زندگی پیامبر می پردازد می توان به کتاب ..سیرهء رسول الله یا سیرت رسول الله.. اشاره کرد. (ار89)
25- کتاب« فرار از مدرسه» در شرح حال کدام شخصیّت علمی است؟ (ت88) شرح حال امام محمد غزالی
26- دکتر عبدالحسین زرّین کوب، کدام اثر خود را درباره ی« نظامی» نوشته است؟ (ت88) پیر گنجه در جست و جوی ناکجا آباد
*فصل ششم : پرسش چهارگزینه ای درس بیست ویکم : درآمدی بر حسب حال – چند حکایت از اسرارالتوحید
1- عبارت« مولانا عزلت را از صحبت کسانی که در قیدِ تعلّقات باقی مانده بودند، بهتر می دید» با کدام بیت ارتباط معنایی ندارد؟(سراسری84- ریاضی)
1) گوشه ای خواهم که گوش آواز پایی نشنود وز فلک را سقف بشکافد صدایی نـــشنود
2) گوشـــه ای گیر کـــه از یاد خلایق بــروی نه کــه از عزلت خود شهـرت عـنقا یابـی
3) گوشه گیری دردسر بسیار دارد در کـــمین در محیط پر شرو شور از کنار اندیشه کن
4) دردسر تا نکــشی صائب از این بی خبران گوشه ای امن تر از خلوتِ خاموشی نیست
2- عبارت:« مرد آن بود که درمیان خلق بنشیند و برخیزد وبخورد و بخسبد و بخرد و بفروشد و زن خواهد»با مفهوم کدام بیت متناسب است؟( سراسری84- تجربی)
1) در صحبت خلــق جـز پریشانی نیست کنجـــی بنشـــــین و جز قناعت مطلــــب
2) نیست باز آمدن از فکرو خیال تو مرا با رفیقان موافـــق سفر دور خــوش است
3) نهفته باش ز مردم که خلق دیو رهــند فرشته اوست که از چشم خلق پنهان است
4) ای دل تـو در این روز فراغت مطلب وز مـــردم ایـــن زمـــانه راحت مطـــلب
3- با توجه به عبارت« مولانا به هر طفل و بیوه ای که در راهش پیش می آمد، کرنش و تواضع می کرد و به دربار سلطان و درگاه اهل قدرت هرگز نمی رفت» کدام بیت بهتر و کامل تر می تواند ویژگی های اخلاقی مولوی را بیان کند؟ ( سراسری82- هنر)
1) گـــر بـــه صد نامــه نـــویســم صفــت مشتاقـــی اشتیــاقـــم بـه ملاقات تو صد چندان است
2) همـــه کـــس بــــه میـدان کــــوشـــــش دراَنـــــد ولـــی گـــوی بخشش نـــه هـــر کس برند
3) افتادگی جدا و گران مطلبی(فزون خواهی) جداست تا کهربا(کاه ربا) توان شدن، آهن ربا مباش
4) شنـــده ام سخنـــی خوش کـــه پیـــر کنعان گـفت فـتراق یــار نــه آن می کند که بتوان گفت
4- خلاصه ی حکایت زیر از« اسرارالتوحید» با همه ی بیت ها به جز بیت.... پیام مشترکی دارد.(سراسری82- زبان)
« ناگاه زنی پاره ای خاکستر از بام بینداخت، بعضی به جامه ی شیخ رسید. جمع در اضطراب آمدند و خواستند حرکتی بکنند. شیخ ما گفت: آرام گیرید؛ کسی که مستوجب آتش بود، به خاکستر بازو قناعت کنند، بسیار شکر واجب آید»
1) غـــم زیردســــتان بخــور زیـنهار بترس از زبـــردســتی روزگار
2) ز مغرور دنیـا ره دیـــن مجـــوی خدا بینی از خویشتن بین مجوی
3) طریقت جز این نیست درویش را کــه افــکنده دارد تن خـویش را
4) بزرگان نکــردند در خــود نگـــاه خدابینی از خویشتن بیــن مخواه
5- عبارت« عادت کرده بود که همه چیز را گذران و همه ی احوال عالم را در معرض تبدّل تلقی کند، از این رو از هیچ پیشامد جالبی زیاده اظهار شادمانی نمی کرد و از هیچ حادثه ی سوئی هم به شکوه در نمی آمد» با مفهوم همه ی گزینه ها به جز..... ارتباط معنایی نزدیکی دارد.(آزمایشی سنجش83)
1) بر مهــر چــرخ و شیوه ی او اعتماد نیست ای وای بر کسی که شد ایمن ز مکـــر وی
2) ای دل از پست و بلند روزگار انـدیشه کــن در برومندی ز قحط برگ و بار اندیشه کن
3) بارت به دست باشد اگر دل نهی به هیـــــچ در معــرضــی که تخت سلیمان رود بـه باد
4) ازتأسف کار نگشاید چو فرصت رفت رفت هر دم انگشت پشیمانی گــزیدن بهر چیست
6- جمله ی« مولانا از این فقر اختیاری اظهار بشاشت می کرد» با کدام بیت ارتباط معنایی ندارد؟ (سراسری85- انسانی)
1) گـر مـر دور فلک کرد تهیدست چو سـرو نیم آزاده گـــرم بــر دل از آن باری هســــت
2) شکرها می کنم از سیم و زری نیست مرا کـــه فــراغت ز نگهـــداشتنش بـــاری هست
3) نه من خام طمع عشق تو می ورزم و بس که چو من سوخته در خیل تو بسیاری هست
4) چــه کنـــم گنــج زر و رنـــج نگهــداشتنش هر کجا تـــازه گلی در پی آن خـــاری هست
7- کدام بیت مفهوم عبارت زیر را در بر دارد؟ (سراسری85- انسانی)
«این مایه خاکساری و تواضع، حاکی از آن است که او، در طریق انقطاع خویشتن را از«خود» خالی کرده بود و به مرتبه ی فنا رسیده بود.»
1) اگر صد قرن ازین عالم بپویی سوی آن بالا چو دیگر سالکان خود را هم اندر نردبان بینی
2) سبک رو چون توانی بود سوی آسمان تا تو ز ترکیب چهار ارکان همی خود را گران بینی
3) یا رب دلی که در وی پروای خود نگنجــــد دست محبّت آن جا، خرگاه عشــق چـــــون زد
4) سعدی ز خود برون شو گر مرد راه عشقـی کان کس رسید د روی کز خود قــدم برون زد
8- عبارت« اگر وقتی در خانه اش اسباب اغذیه و تکلـّف کم تر بود، بشاشت عظیم می کرد» با مفهوم کدام بیت تناسب دارد؟ (سراسری85- هنر)
1) زر دانــد ساخــت کار مـا آری کار همه کس به زر چو زر می گردد
2) غنچه را بین که خرده ای دارد مـی نگـنجد ز شـــادی انـدر پوســــت
3) خداوند مکنت به حق مشتــــغل پــراکنـــده روزی پـــراکـــنــــــده دل
4) فراوان خزینه فراوان غم است کــم است انده آن را که دنیا کـــم است
9- کدام گزینه با متن «درویشی را دوست داشت تا آن جا که انسان را از منزلت عالی انسانی فرو نیندازد و به دریوزگی و بیکارگی سوق ندهد، آن را مایه ی سبک باری و تعالی روح می یافت.» تناسب معنایی ندارد؟ (سراسری81- ریاضی)
1) در این بازار اگر سودی است با درویش خرسند است خدایا منعمم گردان بـــه درویشـی وخـرسندی
2) بـــه پـــــادشـــــاهــــی عـــالـــم فــــرو نیــــارد ســـــر اگـــر ز ســرّ قنـــاعت خبــر شــود درویــش
3) پرســــش ِ حــــافــظ دل ســوختــه کــن بهــــر خـــــدا نیـست از شــاه عــجب گــر بنوازد درویـــش
4) دولــت فــــقــــر، خــــــدایـــا بــــه مـــن ارزانـــی دار کاین کرامت، سبب حشمت و تمکین من است
10- عبارت «درگیری دایم درتنازع بقا را، در سلوک راه کمال، انحراف از خط سیر روحانی و امری خلاف شأن انسانی تلقی می کرد.» بامفهوم کدام بیت متناسب است؟ (سراسری83- زبان)
1) چـرب و نرمی با عدو ناید گه شدت به کار آهن ســرد است نتــوانی بــه گوهـر کوفتن
2) تلخ از آن منطق شیرین چو شکر نوش کنم زان که دشنام که محبوب دهد عین دعاست
3) دشنــام خلــق رانــدهم جــز دعــا جـــــواب ابـرم کـــه تلخ گیـرم و شیـرین عـوض دهم
4) محتــاج کـس نــه ایـم ونــداریــم غم از کس گــــر لطــف می کنـــد و گـرم قهـر فارغیم
11- عبارت« عادت کرده بود که همه چیز را گذران و همه ی احوال عالم را در معرض تبدّل تلقی کند و می گفت: در هر رنگی که بنگری و هر مزه ای که بچشی دانی که به آن نمانی و جای دیگر روی» به مفهوم کدام بیت نزدیک تر است؟ (سراسری84- هنر)
1) یک کــس بـــه زیر گــنبد نیلوفری که دیـد کز خـــون دیـــده عــارض او لالـــه زار نیسـت
2) بازیــچه است طفل فــریب، این متاع دهــر بـــی عقـــل مردمان کــــه بــدو مبـــتلا شــــونـد
3) جمیله ای است عروس جهان ولی هش دار که این مخدره (=مستوره) در عقد کس نمی ماند
4) بیخــی نشان کــه دولــت با قیت بـــر دهــد کـــه این باغ عمــر گـاه خــزان است و گــه بهار
12- مفهوم کدام بیت، با عبارت «مولانا عزلت را از صحبت کسانی که در قیدِ تعلّقات باقی مانده بودند، بهتر می دید.» متناسب است؟ (سراسری84- هنر)
1) ستـــاره تــا بود بــر ستــاره فرمان ده زمانه تا که بود در زمانه سلطان باش
2) ره سروش همی بایدت بــه سان پـری ز دیــو مردم، انـــدر زمانه پنهان باش
3) به معنی ار نتوانی به رنگ یاران شو بــرو به عالم صورت شبیه انسان باش
4) بخر به جان گرانمایه وصل جانان را وگـــرنه تا به ابــد مستعــد هجران باش
13- مفهوم عبارت «مولانا تواضع و خاک نهادی را از خلق رسول خدا می داند و در همه ی احوال سبق سلام رامی ستود و به هر کس می رسید، به هر آحادی و طفلی و بیوه ای که در راهش پیش می آمد، کرنش و تواضع می کرد» در کدام بیت آمده است؟ (سراسرای84- زبان)
1) شکـــر نعمـــت نعــمـتـــت افــــزون کنـــــــد کفـــر نعمـــت از کفــــت بیـــرون کنـــد
2) خودنمایی شیوه ی من نیست چون دیوار باغ گل به دامن دارم اما خار بر سر می زنم
3) آن همــه نــاز و تنعــم که خـزان می فــرمود عاقــبت در قـــم بـــاد بهــار آخــــر شـــد
4) صبـــح امیـــد کــه بـــد معتکف پرده ی غیب گو برون آی که کار شب تــار آخر شـــد
14- عبارت «مولانا شیخ صدرالدین تبریزی، معمار وحکیم قونیه راکه یک چند بعضی یاران وی را به خیال موهوم کیمیاگری مفتون و مشغول کرده بود ملامت کرد که ایشان را به عشق زر مبتلا می کند و بدین گونه به سوی فتنه و دوزخ می کشاند» با کدام گزینه متناسب است؟ (آزمایشی سنجش84)
1) بُــوَد بـر زر مـدارا کـار عـالـم بـه زر آسـان شــود دشـــوار عـالم
2) نباشد غــم آن جا کــه باشد درم درم دار بــی غـــم زیـــد لاجــــرم
3) در دم آخر چنین می گفت شمع کافسر(= تاج) زر غیر دردسر نبود
4) زر عـــزیـــز آفـریده است خدا هــر کـه خوارش بکرد، خوار بشد
15- عبارت «زندگی خود او با قناعت و گاه با قرض می گذشت اما این فقر اختیاری را بر مکنت و تجمل رایج در دستگاه صدرالدین، شیخ الاسلام شهر، ترجیح می داد.» با کدام گزینه متناسب است؟ (آزمایشی سنجش84)
1) بــــدان که اصل سعادت در ایــن جهان مال است هر آن که مال ندارد چو ناقه ی بـــی بوست
2) وگـــر بـد اســت چـو در دست سیــــم و زر دارد بـــه نزد خلق همه قـول و فعل او نیکوســت
3) و گــــر هـــــزار هـــنـــر دارد و نــــدارد مــــال به جای هرهنری صد هزار عیب در اوست
4) به هست و نیست مرنجان ضمیر وخوش می باش که نیستـی است سرانجام هر کمال که هست
16- عبارت « به قول مردمان خطـّی به وی فرو نتوان کشید» باکدام بیت ارتباط معنایی دارد؟ (سراسری87- زبان)
1) بـــــد انــــدیــــش مـــــردم بـــه جـز بــد نـدیـد بیفتـــاد و عاجـــزتر از خــود نــدیـد
2) کــــســـی قـــــول دشــــمن نیـــــارد به دوست جز آن کس که در دشمنی یار اوست
3) کــــــــنـــون تــــــا یـــقـــینــــت نگـردد گـــناه بـــه گــفتار دشــمن گــزنــدش مخواه
4) چون شد تو را یقین که بد و نیک ز ایزد است بر کــس گمان دوستی و دشمنی مبـر
17- عبارت «مولانا فقر اختیاری را برمکنت و تجمل در دستگاه صدرالدین، شیخ الاسلام شهر، ترجیح می داد و از آن هیچ گونه ناخرسندی نشان نمی داد» با کدام بیت قرابت معنایی دارد؟ (سراسری85- زبان)
1) گیــرم بــه خــون دیـده نویسم رساله را کس را در آن حریم چه حد رسالت است
2) مـــن مجــرم محبـت و دوزخ فـراق یار و آه درون بـــه صدق مقالــم دلالت است
3) گر سر نهم به پای تو عین سعادت است ور جان کنم فــدای تو جای خجالت است
4) گــر عـادت است رسم تکـلف میان خلق ما عارفـــیم وعادت ماترک عــادت است
18- مفهوم عبارت «در هر رنگی که بنگری و هر مزه ای که بچشی دانی که به آن نمانی وجای دیگر روی، پس هیچ دلتنگ نباشی» با همه ی گزینه ها به جز گزینه ی.... متناسب است. (آزمایشی سنجش84)
1) مـــن بنـــده نکــــو شنـاســم احـوال تــو را جـــودی نبـود تـرا و امثـال تــو را
2) چون هست و نیست هیچ نماند به یک قرار آن به کـز آن به یاد نیاید دل تـو را
3) جهــان بـر آب نهــاده است و زندگی بر باد غلام همت آنــم که دل بر او ننـهاد
4) گـــر ملــک کــاینات ز دستت بـرون شــود هان تا غمش ز جا نرباید دل تو را
19- عبارت: «این مایه خاکساری و تواضع، حاکی از آن است که او، در طریق انقطاع خویشتن را از«خود» خالی کرده بود و به مرتبه ی فنا رسیده بود.» با کدام بیت تناسب معنایی دارد؟ (سراسری86- ریاضی)
1)بــس کــه دیــدم بــی ثبــاتی از جهان بــی وفــا خاک ساکـــن در نظــر آب روانی شد مـــرا
2) منــــزل آسایـــــش من محـــو در خود گشتن است گـــردبــادی مـــی تــواند راهبــر باشـد مـرا
3) ســخــتـــی ایـام نـــتـــوانـد مـرا خــــامــوش کــرد خنده ها چون کبک در کوه و کمر باشد مرا
4) از گران سنگی(وابستگی)نمی جنبم ز جای خویشتن تیـغ اگـر چـون کـوه بـر بالای سـر باشد مرا
20- کدام بیت با عبارت «اندیشه ای به دلش درآمد که به ظاهر حکم نباید کرد و به قول مردمان، خطی بر وی فرو نتوان کشید.....» ارتباط معنایی دارد؟ (سراسری86- تجربی)
1) کنـــون تــا یقینت نگـردد گــناه به گــفتار دشمن گــزندش مخواه
2) بد اندیش مردم به جـز بد نـدیـد بیفتاد و عاجـــزتر از خــود ندید
3) نیک و بد چون همی بباید مـُرد خُنُک آن کس که گوی نیکی برد
4) نکویی با بدان کردن چنان است کــه بد کردن به جای نیک مردان
21- عبارت « مولانا از این فقر اختیاری اظهار بشاشت می کرد» با کدام بیت متناسب است؟ (سراسری86- انسانی)
1) هم ز خود جوی هر چه می جویی که به غیر از تو در جهان کس نیست
2) رزق مقســوم و وقت معلــوم است سـاعتـی بیش و لحظه ای پـس نیسـت
3) بــه قـــدم کـــوش تــا به کام رســی مــرد وامـــانــده کــاروان رس نیست
4) گر قناعت کنــی بــه خانه ی تنــگ کمتــــر از طـــارم مقـــرنس نیســـت
22- عبارت «از زندگی فقط به قدر ضرورت تمتـّع می بُرد. بیش از قدر ضرورت راموجب دورافتادن از خطّ سیر روحانی خویش می یافت.» با کدام بیت، تناسب معنایی ندارد؟ (سراسری86- زبان)
1) بی شـک انــدر طلـــب بیشتر از قدر کفاف سخت کوشی تو ازغایت مستی باشد
2) بشنو از ابن یمین یک سخن ای جان عزیز اعتقاد تو به حق گر به درستی باشـد
3) مسکـــنی باید و مقدار کـــفــافی ز معـــاش زین فزون خواستنت آز پرستی باشد
4) بــاده ی دور بــه انــدازه دهنــد ای هــشیار بیشتــر خواستن، ازغایت مستی باشد
23- کدام بیت با عبارت زیر تناسب معنایی دارد؟ (آزمایشی سنجش 86)
«به قول مردمان خطی به وی فرو نتوان کشید و به این که مرا خلق اختیار کردند که بهترین خلقی غرّه نتوان گشت. چون هر چه کنم به گمان خواهد بود این گمان در حق خویش برم.»
1) همیشـــه در نیک بو بد هست باز تو سوی دربهتری شـو فراز
2) بــه دولــت کسانی سـرافـراختنــد کــه تـاج تــکبــر بینداختنـــد
3) عجب نــایــد از ســـیرت بخردان که نیکی کنند از کرم با بدان
4) چو خود را ز نیکان شمردی بدی نمی گـنجد اندر خدایی خودی
24- عبارت «مرد آن بود که در میان خلق بنشیند و برخیزد، بخورد وبخسبد، بخرد وبفروشد و در میان خلق ستد و داد کند و با خلق درآمیزد و یک لحظه از خدای غافل نباشد» بر چه مطلبی تأکید دارد؟ (آزمایشی سنجش 86)
1) ترک رهبانیت 2) اهتمام صرف به امور اجتماعی
3) ترجیح دادن امور اخروی 4) توجه به خداوند در همه حال
25- جمله ی «در دنیا همه ی دل تنگی ها از دل نهادگی بر این عالم است.» با کدام بیت، تناسب معنایی دارد؟ (سراسری 87- انسانی)
1) نکنــد دوست زینهـار از دوست دل نهادم بر آن چـــه خاطــر اوست
2) فراوان خزینه، فراوان غم است کم است انـدُه آن را که دنیا کم است
3) کـم خود نخواهی، کم کس مگیر ممیران کســتی را و هرگــز مــمیر
4) کسی کـــاو فـــروتن تر و رادتر دل دوســتـــانــــش بـــدو شـــادتـــر
26- مفهوم عبارات زیر در کدام بیت ذکر نشده است؟ (سراسری89- انسانی)
« اگر چه صحبت را بر خلوت ترجیح می داد، باز عزلت را از صحبت کسانی که در قیدِ تعلّقات باقی مانده بودند، بهتر می دید و معاشرت با کسانی را که دیدار آن ها فراغت وی یا آسایش مریدان را بر هم می زد، خوش نداشت.»
1) کـــه تنهایی از مرگ ناخوش تر است هر آن تن که تنها بود بی سر است
2) چو خلق این است و حال این، تونیابی ز تنـهایی به ، ای خواجه حصاری
3) چون یــار موافــــق نبــــود تــنها بهتر تنها به ، صد بار چو با نادان همتا
4) چو مشک از نـــــاف عزلت بو گرفتم به تنـــهایی چـــو عـــنقا خو گـرفتم
27- کدام بیت به مفهوم عبارت زیر اشاره ندارد؟ (سراسری87- زبان)
« عادت کرده بود که همه چیز را گذران و همه ی احوال عالم را در معرض تبدّل تلقی کند، از این رو از هیچ پیشامد جالبی زیاده اظهار شادمانی نمی کرد و از هیچ حادثه ی سوئی هم به شکوه در نمی آمد.»
1) چه جای شکر و شکایت ز نقش نیک و بد است چــــو بر صحیـــفه ی هستــــی رقـــم نخواهد مانــد
2) دنیــــی آن قــــدر نــدارد کــه بر او رشک برند یــــا وجــــود و عـــدمــش را غـــم بیهـــوده خورند
3) نــــام حــــافــــظ رقــــــم نیــــک پــذیرفت ولـی پیش رندان رقــــم ســــود و زیان این همــــه نیست
4) شکـــایت گـــفتن سعــدی مگر باد است نزدیکت که او چون رعد می نالد تو همچون برق می خندی
28- در کدام بیت، مفهوم خاک نهادی و تواضع به کار نرفته است؟ (سراسری87- زبان)
1) گــــــر دستـــه ی گـــل نیـــایـــد از مــا هـم هیزم دیگ را بشاییم (شایسته ایم)
2) شبـــــنم بـــــه آفــــتاب رسید از فتادگی بنگر که از کجا به کجا می توان شدن
3) از پـــا فتــــادگانیم در زیر پــا نظر کن از دست رفتگانیم دستی به دست ما ده
4) خاکساری کم نسازد صائب آبروی مرد از بهای خود نمی افتد به زیر پا گهـــر
29- عبارت « مرغ چون از زمین پرد، اگر چه به آسمان نرسد این قدر باشد که از دام دور باشد.» با کدام عبارت معنای یکسانی دارد؟ (سراسری90- هنر)
1)با تسلیم به طریقت، پای روح از قید تعلـّق خاک می رهد و مانعی برای پروازش نمی ماند.
2) درویشی را مرادف بی نیازی می شمرد و آن را مایه ی سبک باری دل و تعالی روح می یافت.
3) زندگی مولانا، با قناعت وگاه با قرض می گذشت اما این فقر اختیاری را بر مکنت و تجمّل ترجیح می داد.
4) مردی آن است که آزاد باشی از این جهان وخود را غریب دانی و در هر رنگی که بنگری دانی که به آن نمانی.
30- مفهوم «درویش» در کدام بیت با سایر ابیات تفاوت دارد؟ (سراسری90- هنر)
1) مگــــو جـــاهـــی از سلطنـــت بیــش نیست کـه ایـــمن تر از مـــلک درویش نــــیست
2) درویـــش را نباشـــد بــــرگ سرای سلـطان مائیـــم و کهنه دلقی کآتش در آن توان زد
3) دو عالم چیست تا در چشم اینان قیـمتی دارد دویی هرگـز نباشد در دل یکتای درویشان
4) خدا را رحمی ای منعم که درویش سرکویت دری دیگر نمی داند رهی دیگر نمی گیرد
31- ترجیح صحبت بر عزلت، از مفهوم همه ابیات به جز بیت..... دریافت می شود. (سراسری87- هنر)
1) آســــوده کجـــا گــــردم تا با تو نیاسایم آرام کـــجا گــــیرم تـــا بــا تـــو نیـــارامم
2) چنان به کوی تو آسوده از بهشت برینم کــه در ضمیر نیــایـــد خیال حوری عینم
3) چگونه شاد نباشد دلـــم به گوشه نشینی که خال گوشه ی چشم تو کرد خانه نشینم
4) تــا بــا تــو نپیوندم کی میوه دهد شاخـم تــا بــا تـــو نیـــامیـزم کی شاد شود کامم
32- مفهوم عبارت زیر در کدام بیت وجود ندارد؟ (سراسری87- هنر)
« عادت کرده بود که همه چیز را گذران و همه ی احوال عالم را در معرض تبدّل تلقی کند، از این رو از هیچ پیشامد جالبی زیاده اظهار شادمانی نمی کرد و از هیچ حادثه ی سوئی هم به شکوه در نمی آمد.»
1)بر حــواس خویــش راه آرزوهـــا بسته ایم از علاج یک جهــان بیمــار فارغ گشته ایم
2) از بلند و پست عالم نیست ما را شکوه ای ما از این سوهان ناهموار فارغ گـشتــه ایم
3) سایه ی بال هما و جغا پیش ما یکی اسـت ما که از اقبال و از ادبــــار فارغ گشته ایم
4)چون گل رعنا خزان ونوبهار ما یکی است ز انقلاب عـــالم غـــدّار فـــارغ گشـــته ایم
33- مفهوم عبارت زیر با کدام بیت متناسب است؟ (سراسری90- انسانی)
«مولانا فقر اختیاری را برمکنت و تجمل در دستگاه صدرالدین، شیخ الاسلام شهر، ترجیح می داد و از آن هیچ گونه ناخرسندی نشان نمی داد»
1)کجــا بــه خانه نشیند مگـــر بــوَد محبوس کسی که پرورش او بـــه بـــاغ و بستان است
2) اگر چو ســـرو تهی دست می روی بر او مـــرو کــه او متـــــفر ز تنــــگدستـــان است
3) هزار سختی اگر بر من آید آسان است که دوستی و ارادت هزار چندان است
4) اگر قراضه ی زر بر کف است همچون گل زنورعارض او مجلست گلستان است
34- مضمون و موضوع کدام اثر، در برابر آن، نادرست آمده است؟ (سراسری87- زبان)
1)فرار از مدرسه (شرح حال امام محمّد غزالی) 2) یکی قطره باران (یادنامه ی دکتر زریاب خویی)
3) فرخنده پیام (یادنامه ی دکتر غلامحسین ساعدی) 4) پیر گنجه در جست و جوی ناکجاآباد (درباره ی نظامی)
35- از کدام بیت مفهوم توصیه به «خویشتن داری» دریافت نمی شود؟
1)آن کس که سر به جیب قناعت فـرو نبرد بگذار تـــــا بـــه چاه مذلـّت فــرو رود
2) تـــن بـــه بیچــــارگی و گــرسـنگـــــــی بنــــــه و دســــت پیـــش سفلــــه مـدار
3) آن کس کـــه توانگـــرت نمــــی گردانـد او مصلـــحت تـــو از تــــو بهتر دانــد
4) به نان خشک قناعت کنیم و جامه ی دلق که بار محنت خود به که بار منّت خلق
36- متن زیر با کدام بیت ارتباط مفهومی ندارد؟ (سراسری88- هنر)
«روز چهارم به کویی فرو می شد. مردی را دید که به فساد و ناشایستگی معروف بود و انواع فسق و فجور در او موجود؛ چنان که انگشت نمای گشته بود. خواست که او را ببرد، اندیشه ای به دلش درآ»د که به ظاهر حکم نباید کرد؛ روا بود که او را قدری و پایگاهی بود...»
1) مراد اهل طریقت لباس ظاهر نیست کمر به خدمت سلطان ببند و صوفی باش
2) و ز آنچه فیض خداوند بر تو می باشد تو نیز درقدم بندگان او می باش
3) به عین عُجب و تکبّر نگه به خلق مکن که دوستان خدا ممکن اند در اوباش
4) مقام صالح و فاجر هنوز پیدا نیست نظر به حسن معاد است نه به حسن معاش
37- یادنامه یا زندگی نامه ی کدام یک از شخصیّت های مذهبی، ادبی وعلمی نادرست معرّفی شده است؟ (سراسری90- هنر)
1)فرار از مدرسه (شرح حال امام محمد غزالی) 2) یکی قطره باران (یادنامه ی دکتر زریاب خویی)
3) فرخنده پیام (یادنامه ی دکترغلامحسین یوسفی) 4) پیر گنجه درجستجوی ناکجا آباد (یادنامه ی علامّه همایی)
38- نویسندگان «پیر گنجه در جست و جوی ناکجا آباد» و «غزالی نامه » به ترتیب، کدام اند؟ (سراسری87- هنر)
1)بدیع الزمان فروزانفر – جلال الدین همایی 2) عبدالحسین زرّین کوب – جلال الدّین همایی
3) جلال الدّین همایی – عبدالحسین زرّین کوب 4) عبدالحسین زرّین کوب – بدیع الزمان فروزانفر
39- نگارنده ی کدام اثر در مقابل آن درست نیامده است؟
1)قصص الانبیا: ابو اسحاق نیشابوری 2) سیرت رسول الله : دکتر زریاب خویی
3) شرح زندگانی من: دکتر محمدعلی اسلامی ندوشن 4) بدایع الوقایع: محمود واصفی
40- در کدام عبارت واژه ی عرفانی به کار نرفته است؟
1)عالی همّت وعظیم قد ربود. 2) در طریق تبتـّل، خویشتن را از خود خالی کرده بود.
3) و آن لشکر را قهر کردند. 4) جمله جمع را وقت خوش گشت.
41- از چهار گزینه ی زیر کدام صحیح است؟
1)اورازان از نوشته های نمادین دکتر علی شریعتی است.
2) نثر دکتر زرین کوب جزء نثرهای تحقیقی انتقادی محسوب می شود.
3) موضوع کتاب آزادی محسّمه، سفرنامه است.
4) یکی قطره باران، یادنامه ی احمد آرام است.
+ نوشته شده در سه شنبه نوزدهم دی ۱۳۹۱ ساعت 22:10 توسط خانم اسلامی
|