زبان فارسی ،امتداد حيات بشری

   درس دوم : ادبیّات حماسی – رستم و اشکبوس

الف) معنی و مفهوم شعر و نثر

1- خروشید کای مرد رزم آزمای           هماوردت آمد مشو باز ِ جای (خ89)                                                                             رستم فریاد زد: ای مرد جنگجو حریف تو به میدان آمد، فرار نکن (بایست).

2- که رهّام را جام باده ست جفت.

3- چو رهّام گشت از کشانی ستوه               بپیچید زو روی و شد سوی کوه                                                                                     وقتی رهّام از کشانی (اشکبوس) درمانده و خسته سد از او روی برگرداند و به سمت کوه فرار کرد.

4- چو نازش به اسب گران مایه دید         کمان را به زه کرد و اندر کشید

5- چو نازش به اسب گران مایه دید             کمان را به زه کرد و اندر کشید

6- تهمتن برآشفت و با توس گفت          که رهّام را جام باده ست جفت

7- تو قلب سپه را به آیین بدار             من اکنون پیاده کنم کارزار

8- چو سوفارش آمد به پهنای گوش          ز شاخ گوزنان برآمد خروش

9- تهمتن چنین داد پاسخ که نام             چه پرسی کزین پس نبینی تو کام

10- کشانی بدو گفت بی بارگی            به کـُشتن دهی سر به یک بارگی

11- کشانی بخندید و خیره بماند             عنان را گران کرد و او را بخواند (خ93)

  کشانی خندید و تعجب کرد افسار اسبش را کشید و ایستاد و او را صدا زد.

12- کمان به زه را به بازو فکند. (غ خ93)                   کمان به زه بسته و آماده را بر بازو افکند.

13- تو قلب سپه را به آیین بدار.

14- قضا گفت گیر و قَدَر گفت دِه                فلک گفت احسنت و مَه گفت زِه

15- برآهیخت رُهّام گرز گران             غمی شد ز پیکار دست سران            

ب) واژگان (معنی واژگان مشخص شده را بنویسید.)

1- بشد تیز رهّام با خود و گبر. (ش89)(خ83)                       2- تنی لرز لرزان و رخ سندروس. (خ84)(خ82)

3- غمی شد ز پیکار دست سران. (خ84)                              4- که رهّام را جام باده ست جفت.

5- قضا گفت گیر و قدر گفت ده          فلک گفت احسنت و مه گفت زه     

6- هم اکنون تو را ای نبرده سوار.                                      7- چو رهّام گشت از کشانی ستوه.

8- چو سوفارش آمد به پهنای گوش          ز شاخ گوزنان برآمد خروش

9- یکی تیر الماس پیکان چو آب.                                     10- تهمتن بدو گفت بر خیره خیر.             

11- برآهیخت رهّام با اشکبوس.                                       12- نبینم همی جز فسوس و مزیح.            

13- که ای بیهده مرد پرخاش جو.                                    14- زمانه مرا پُتک ترگ تو کرد.

پ)خودآزمایی

1- « تو قلب سپه را به آیین بدار» یعنی چه؟ (ش89)(خ84)       تو نظم و آرایش جنگی مرکز سپاه را حفظ کن.

2- « سر به گـَرد آوردن» یعنی چه؟ (ش89)(خ84)(خ83)

ت) دانش های ادبی

1- در کدام نوع حماسه ، نویسنده به جای آفرینش به بازآفرینی حماسه می پردازد؟ (ش89)

2- نوع هر یک از حماسه ها را بنویسید : (ش89)    الف) خاوران نامه             ب) ایلیاد و ادیسه

3- در بیت زیر دو آرایه ی ادبی پیدا کنید. (خ86)

  « مرا مادرم نام مرگ تو کرد            زمانه مرا پُتک ترگ تو کرد»

4- در تدوین کدام نوع حماسه همه ی افراد یک ملـّت دخالت ندارند؟ (ش84)

5- یک کتاب در زمینه ی حماسه ی مصنوع ذکر نمایید. (خ82)

6- تفاوت حماسه ی طبیعی را با حماسه ی مصنوع با ذکر دو شاعر بنویسید. (خ82)

7- انواع حماسه را نام ببرید.

8- آرایه ی مشترک مصراع های زیر کدام است؟

  الف) بیا که قصر اَمَل سخت سست بنیاد است.              ب) مرا مادرم نام، مرگ تو کرد.

9- ویژگی های حماسه ی مصنوع را بنویسید و نمونه ای مثال بزنید.

10- مُمال (اِماله) را با ذکر مثال تعریف کنید.

11- «خاوران نامه» اثر کیست؟ محتوای آن چیست؟

12- «رامایانا» اثر کیست و جزء کدام نوع حماسه است؟

13- دو مورد از آرایه های موجود در بیت زیر را بنویسید.

  « چو سوفارش آمد به پهنای گوش         ز شاخ گوزنان برآمد خروش»

14- یک اثر ذکر کنید که بیانگر سفرهای حضرت علی (ع) به همراه مالک اشتر وجنگ با اژدها و دیو باشد.

15- یک اثر از «هومر» ذکر کنید که بیانگر آداب و اخلاق یونانیان قدیم باشد.

16- کدام یک از واژه های «مزیح ، کثیف» مُمال هستند؟ (ش84)

17- «خاوران نامه» اثر .............. دارای حماسه ی .............. است. 

18- مُمال کلمات« مزاح و سلاح» را بنویسید.

19- در بیت زیر کدام صامت بیشتر از بقیّه تکرار شده است؟ نام آرایه ی حاصل از این تکرار را بنویسید.

     بیا که قصر اَمَل سخت سست بنیاد است         بیار باده که بنیاد عمر بر باد است

  صامت «ب»  - واج آرایی ( یا نغمه ی حروف)

20- جماسهء طبیعی را با ذکر مثال تعریف کنید.

21- نام پدید آورندهء اثر زیر را بنویسید.           ایلیاد و ادیسه

22- در بیت زیر کدام صامت بیشتر از بقیّه تکرار شده است؟ نام آرایهء حاصل از این تکرار را بنویسید.

   بیا که قصر اَمَل سخت سست بنیاد است               بیار باده که بنیاد عمر بر باد است

23- « خاوران نامه » چه نوع حماسه ای ( طبیعی – مصنوع) است؟

ث) درک مطلب

1- با توجه به بیت« بر او راست خم کرد و چپ کرد راست / خروش از خم چرخ چاچی بخاست»

  الف) واژه ی« راست» در پایان مصراع اوّل به چه معناست؟

   ب) منظور از« چرخ چاچی» چیست؟             ب) دو آرایه ی ادبی در بیت بالا مشخص کنید.

2- با توجه به ابیات زیر، منظور فردوسی از« اوی» در بیت دوم به ترتیب کیست؟(ش89)(خ84)

  « تهمتن به بند کمر بُرد چنگ              گـُزین کرده یک چوبه تیر خدنگ

     چو بوسید پیکان سرانگشت اوی             گذر کرد بر مهره ی پشت اوی» 

3- در بیت« تهمتن برآشفت و با توس گفت / که رهّام را جام باده ست جفت»

  الف) منظور از مصراع دوم چیست؟(ش89)(خ84)           ب) رستم، رهّام را به توس چگونه معرّفی می کند؟

4- « بارگی» در بیت « کشانی بدو گفت بی بارگی / به کـُشتن دهی سر به یک بارگی» به ترتیب چه معنایی دارند؟         

5- با توجه به بیت « کمان را به زه کرد زود اشکبوس / تنی لرز لرزان و رخ سندروس»

  الف) بیت بالا در چه قالبی سروده شده است؟             ب) «سپهر آبنوس» یعنی چه؟

6- با توجه به بیت« بیامد که جوید ز ایران نبرد / سر هم نبرد اندر آرد به گـَرد» واژه ی «ایران» در این بیت به چه معناست و چه آرایه ای دارد؟

7- مقصود از مصراع« زمانه مرا پُتک ترگ تو کرد» چیست؟

8- کدام گزینه با بیت« چو بوسید پیکان سرانگشت اوی / گذر کرد بر مهره ی پشت اوی» ارتباط ندارد؟

الف) حیرت             ب) سرعت           ج) مهارت            د) دقـّت

9- منظور از« شاخ گوزنان» در مصراع« ز شاخ گوزنان برآمد خروش» چیست؟ (خ83)          کمان

10- اصطلاح زیر را معنی کنید: (خ85)(خ83)    «عنان گران کردن»

11- در کدام مصراع ترکیبات کنایی به کار رفته است؟ آن را بیابید و مفهوم آن را بنویسید.(خ85)

  الف) هماوردت آمد، مشو بازِ جای.                   ب) یکی تیر زد بر برِ اسب اوی

12- با توجه به ابیات زیر: « تهمتن برآشفت و با توس گفت          که رهّام را جام باده ست جفت

                                   تو قلب سپه را به آیین بدار             من اکنون پیاده کنم کارزار

                         بر او راست خم کرد و چپ کرد راست         خروش از خم چرخ چاچی بخاست

                                 چو بوسید پیکان سرانگشت اوی          گذر کرد بر مهره ی پشت اوی»

  الف) تهمتن لقب کیست و از توس چه درخواستی می کند؟  

   ب) تهمتن علـّت شکست و فرار رهّام در مقابل کشانی را چه عاملی می داند؟

   ج) شاعر در بیت سوم به چه منظور صامت «خ» و «چ» را تکرار کرده است؟

13- کدام عبارت نادرست معنی شده است؟  الف) ز شاخ گوزنان برآمد خروش: کمان به صدا درآمد.

  ب)گزین کرده یک چوبه تیرخدنگ: بهترین چوب را برای ساختن تیر خدنگ انتخاب کرد. یک تیرخدنگ انتخاب کرد.

  ج) زمانه مرا پتک ترگ تو کرد: روزگار مرا عامل مرگ تو کرده است.

  د) هماوردت آمد مشو بازِ جای: هم رزم تو آمد فرار نکن.

14- با توجّه به بیت «دلیری کجا نام او اشکبوس           همی برخروشید برسان کوس» منظور از« کجا» و «برسان» چیست؟            کجا : که               برسان : مانند

15- با توجه به ابیات زیر به سؤالات جواب دهید :

   « بیامد که جوید ز ایران نبرد             سر هم نبرد اندر آرد به گـَرد

     به گرز گران دست برد اشکبوس           زمین آهنین شد سپهر آبنوس

     چو رهّام گشت از کشانی ستوه               بپیچید زو روی و شد سوی کوه                                                   

     تهمتن برآشفت و با توس گفت          که رهّام را جام باده ست جفت

  الف) یک کنایه در بیت اوّل بنویسید.             ب) در کدام مصرع اغراق به کار رفته است؟

  ج)« بپیچید زو روی » یعنی چه؟                د) رستم رهام را چگونه وصف می کند؟

  الف) سر به گرد آوردن : شکست دادن                   ب) زمین آهنین شد سپهر آبنوس 

  ج) روی برگرداندن – فرار کردن                         د) رهّام اهل بزم و باده خواری است.

16- در بیت زیر کدام واژه در معنای «که» به کار رفته است؟         کجا

نمونه تست آزمون

1- در کدام ابیات مجاز آمده است؟  الف: خیزید و خز آرید که هنگام خزان است               باد خنک از جانب خوارزم وزان است

ب: دویدند از کین دل سوی هم           در صلح بستند بر روی هم

ت: یکی تیر الماس پیکان چو آب                  نهاده بر او چار پرّ عقاب

ث: کشانی بدو گفت بی بارگی               به کشتن دهی سر به یکبارگی

ج: چو سوفارش آمد به پهنای گوش                  ز شاخ گوزنان برآمد خروش

چ: ز قلب سپاه اندر آشفت توس                 بزد اسب کآید بر اشکبوس

  1) الف / ث / ج               2) ب/ ج / چ                  3) الف/ ت / ج              4) پ / ث / چ

2- در کدام گزینه صاحبان آثار زیر به ترتیب به درستی آمده است؟     

   « رامایانا ، سیاست نامه ، خاوران نامه ، ایلیاد، مها بهاراتا، زادالعارفین»

1) ویاسا، نظام الملک ، ابن حسام خوسفی ، ویکتور هوگو ، وا لمیکی ، سنایی

2) والمیکی ، عنصرالمعالی ، ابن حسام خوسفی ، ویاسا، ناصر خسرو

3) والمیکی ، نظام الملک ، ابن حسام خوسفی ، هومر ، ویاسا ، خواجه عبدا.. انصاری

4) ویاسا ، نظام الملک ، ابن حسام خوسفی ، هومر ، والمیکی ، خواجه عبدا.. انصاری

3- کدام گزینه با بیت روبرو مفهوم مشترکی دارد؟         «به گرز گران دست برد اشکبوس          زمین آهنین شد سپهر آبنوس»

  1) مرا مادرم نام مرگ تو کرد             زمانه مرا پتک ترگ تو کرد

  2) بیفشرد چون کوه پا بر زمین                 بخایید دندان به دندان کین

  3) چو رهّام گشت از کشانی ستوه               بپیچید زو روی و شد سوی کوه

  4) چو آن آهنین کوه آمد به دشت               همه رزمگه کوه پولاد گشت

4- « عنان را گران کرد» یعنی ..........   الف) ایستاد              ب) گریخت             ج) برنشست           د) برگشت

5- نوع کدام حماسه با بقیه متفاوت است؟   الف) شاهنامه          ب) خاوران نامه          ج) رامایانا             د) ایلیاد

6- در بیت زیر کدام آرایهء ادبی وجود ندارد؟                                                                                                                   « بر او راست خم کرد و چپ کرد راست/ خروش از خم چرخ چاچی بخاست»

  الف) استعاره              ب) تضاد                     ج) کنایه                د) نغمهء حروف

7- در همه ی ابیات به جز بیت..... رنگی از تحقیر و تمسخر به چشم می خورد. (آزمایشی سنجش86)

  1)هم اکنون تو را ای نبرده سوار           پیاده بیاموزمت کارزار

  2) ز قلب سپاه اندر آشفت توس             بزد اسب کاید بر اشکبوس

  3) خروشید کای مرد رزم آزمای                 هماوردت آمد مشو باز جای

  4) فراموش کردی تو سگزی مگر               کمان و بر مرد پرخاشگر

- کدام اثر در متن«حماسه ی بزرگ هندوان به زبان سانسکریت که شامل 19کتاب است و تألیف آن را به «ویاسا» فرزانه ی هند نسبت می دهند امّا این حماسه در یک زمان و توسط یک شاعر، سروده نشده است بلکه قریب صد شاعر، آن را طیّ چند قرن سروده اند.» معرّفی شده است؟ (سراسری87- انسانی)

  1)مهابهارات                2) رامایانا                3) طوطی نامه                  4) تحقیق ماللهند

- در همه ی ابیات به جز بیت گزینه ی .... نغمه ی حروف مصوّت ها مشهود است.

  1) جان بی جمال جانان میل جهان ندارد            هر کس که این ندارد حقـّا که آن ندارد

  2) ابر و باد و مه و خورشید و فلک در کارند            تا تو نانی به کف آریّ و به غفلت نخوری

  3) نه من ز بی عملی در جهان ملولم و بس             ملامت علما هم ز علم بی عمل است

  4) شب است و شاهد و شمع و شراب و شیرینی             غنیمت است چنین شب که دوستان بینی

- عبارت «این حماسه دریک زمان و توسط یک شاعر سروده نشده، بلکه قریب صد شاعر، آن را طیّ چند قرن سروده اند.» کدام اثر را معرّفی می کند؟

  1)مهابهارات               2) حدائق السّحر                  3) تذکرة الاولیا                4) رامایانا

- کدام گزینه بیش تر به قدرت فوق العاده ی رستم در جنگاوری اشاره دارد؟

  1)کشانی بدو گفت با تو سلیح            نبینم همی جز فسوس و مزیح

  2) پیاده ندیدی که جنگ آورد             سر سرکشان زیر سنگ آورد؟

  3) چو بوسید پیکان سر انگشت اوی              گذرکرد بر مهره ی پشت اوی  #

  4) چو نازش به اسب گران مایه دید              کمانه را به زه کرد و اندر کشید

- در تدوین کدام حماسه یک قوم یا ملت دخالت نداشته، بلکه فقط یک نفر آن را سروده است؟

  1)خاوران نامه  #          2) ایلیاد               3) شاهنامه ی فردوسی              4) رامایانا

- منظور از« عنان را گران کرد» در بیت« کشانی بخندید و خیره بماند / عنان را گران کرد و او را بخواند» چیست؟

 1) آماده ی نبرد شد.       2) اسب خود را به حرکت درآورد.      3) با تکبّر و غرور نگاه کرد.       4) متوقـّف شد.

- کدام گزینه با بیت« بیا که قصر امل سخت سست بنیاد است / بیار باده که بنیاد عمر بر باد است» قرابت معنایی دارد؟

  1) توانگرا دل درویش خود به دست آور              که مخزن زر و گنج و درم نخواهدماند

  2) ز مهربانی جانان طمع مَبُر حافظ             که نقش جور و نشان ستم نخواهد ماند

  3) سرود مجلس جمشید، گفته اند این بود             که جام باده بیاور که جم نخواهد ماند  #

  4) من ارچه در نظر یار خاکسار شدم           رقیب نیز چنین محترم نخواهد ماند

- توضیح زیر در مورد کدام کتاب است؟

  « کتاب حماسی مربوط به دوران قبل از میلاد یونان است، از این کتاب می توان مجموعه ی آداب و اخلاق یونانیان قدیم را دریافت.»                   1) ایلیاد                  2) مهابهارات                3) رامایانا                  4) اُدیسه #

- کدام یک از آثار زیر منسوب به «ویاسا» (فرزانه ی هندی) است و چه نوع حماسه ای به شمار می رود؟

  1) مهابهارات - مصنوع         2) رامایانا - طبیعی          3) مهابهارات - طبیعی  #          4) رامایانا – مصنوع

- کدام گزینه با حماسه ی مصنوع سازگار نیست؟

  1) در تدوین این حماسه، همه ی افراد یک قوم یا ملت دخالت ندارند.

  2) در این حماسه ، شاعر به جای آفرینش به بازآفرینی حماسه می پردازد.

  3) این حماسه ، سینه به سینه و نسل به نسل نقل شده و بعدها به شکل مکتوب درآمده است. #

  4) این نوع حماسه تقلیدی از حماسه ی طبیعی است که فقط شاعر آن را می سراید.

- مفهوم بیت« چو سوفارش آمد به پهنای گوش            ز شاخ گوزنان برآمد خروش» در کدام گزینه آمده است؟

  1) همین که انتهای تیر به گوش رستم نزدیک شد، از کمان فریادی بلند برخاست.  #

  2) تیری به پهنای گوش رستم از کمان رها شد و بر اثر برخورد با شاخ گوزن ها، صدای بلندی برخاست.

  3) مثل سوفار، تا پهنای گوش او کشیده شد و آن گاه از کمان، صدای بلندی به گوش رسید.

  4) همین که رستم کمان را تا کنار گوش خود کشید، از مرکب اشکبوس، خروش و فریاد به گوش رسید.

- واژه ی «آبنوس» در بیت« به گرز گران دست برد اشکبوس / زمین آهنین شد سپهر آبنوس»، بیانگر چه مفهومی است؟

  1) بارانی               2) رنگ پریده                3) گردو غبار #                4) سخت

- با توجه به بیت« قضا گفت : گیر و قدر گفت : ده / فلک گفت : احسنت و مه گفت : زه» معنی فعل «ده» در کدام گزینه دیده نمی شود؟  1) همه دل به خون ریختن برنهید               سپر بر سر آرید و خنجر دهید

                   2) پس آنگه بفرمود کاندر نهید                 به تیر و به گرز و به ژوبین(نیزه ی کوچک) دهید

                   3) به خوبی سخن هاش پاسخ دهید             چو پرسد سخن، رای فرّخ نهید  #

                   4) دهید ار به گرز و به ژوبین دهید          سران را ز خون تاج بر سر نهید

- در کدام گزینه «نغمه ی حروف» مشهودتر است؟

  1) خیال روی تو در هر طریق همره ماست          نسیم موی تو پیوند جان آگه ماست

  2) خیال خال تو با خود به خاک خواهم برد             که تا ز خال تو خاکم شود عبیر آمیز #

  3) ابر می بارد و من می شوم از یار جدا        چون کنم دل به چنین روز ز دلدار جدا

  4) امسال تازه روی تو آمد همی بهار         هنگام آمدن نه بدین گونه بود یار

- تمام بیت ها از زبان یک شخص بیان شده است به جز بیت گزینه ی .....

  1) هم اکنون تو را ای نبرده سوار         پیاده بیاموزمت کارزار

  2) بدو گفت خندان که نام تو چیست           تن بی سرت را که خواهد گریست  #

  3) پیاده به از چون تو پانصد سوار            بدین روز و این گردش کارزار

  4) سزد گر بداری سرش در کنار            زمانی بر آسایی از کارزار

- معنای بیت « بر او راست خم کرد و چپ کرد راست  /   خروش از خم چرخ چاچی بخاست» در کدام گزینه آمده است؟

  1) رستم، دست راست را خم و دست چپ را راست کرد و شدت فشار بر کمان، آن را به صدا درآورد.  #

  2) رستم دست چپ را راست و دست راست را کشیده کرده و شدت فشار بر کمان، آن را به صدا درآورد.

  3) رستم تیر مستقیم به طرف اشکبوس پرتاب کرد و صدای کمان، به نشان تقدیر از رستم بلند شد.

  4)رستم با دست چپ خود تیری را مستقیماً به طرف اشکبوس پرتاب کرد و صدای کمان،به نشان تقدیر از رستم بلند شد.

- در همه ی گزینه ها به جز گزینه ی ..... لحن طنز و تمسخر وجود دارد.

  1) تهمتن برآشفت و با توس گفت               که رُهّام را جام باده ست جفت

  2) کشانی بدو گفت: با توسلیح                  نبینم همی جز فسوس و مزیح  #

  3) پیاده مرا زان فرستاده توس                 که تا اسب بستانم از اشکبوس

  4) مرا مادرم نام مرگ تو کرد                 زمانه مرا پتک ترگ تو کرد

- کدام گزینه مفهوم آماده شدن برای تیرانداز را ندارد؟

  1) بر او راست خم کرد و چپ کرد راست                 2) ز شاخ گوزنان بر آمد خروش

  3) کمان را به زه کرد زود اشکبوس                        4) کمان به زه را به بازو فکند  #

- بیت« چو بوسید پیکان سرانگشت اوی            گذر کرد بر مهره ی پشت اوی» بر کدام مفهوم تأکید دارد؟

  1) سرعت عمل رستم و شتاب تیر  #                  2) آسیب پذیر بودن اشکبوس

  3) وداع اشکبوس با سپاهیان                            4) قدرت رستم و کوتاهی عمر اشکبوس

- در بیت: «کشانی بدو گفت بی بارگی              به کشتن دهی سر به یک بارگی» معنی واژه ی« بی بارگی» چیست؟

  1) بی پناه                2) بیهوده                  3) بیچاره                  4) بی اسب #

- کدام گزینه مشمول تعریف مقابل نمی شود؟     « اثری است حماسی و طبیعی که شاعر تاریخ تخیّلی یک قوم را به نظم کشیده است.»   1) شاهنامه ی فردوسی              2) خاوران نامه  #            3) ایلیاد                   4) مهابهاراتا

- مفهوم همه ی گزینه ها به جز گزینه ی ....  تهدید به مرگ است.

  1) بدو گفت خندان که نام تو چیست؟                     تن بی سرت را که خواهد گریست؟

  2) کشانی بدو گفت بی بارگی                    به کشتن دهی سر به یک بارگی

  3) کشانی هم اندر زمان جان بداد                      چنان شد که گفتی ز مادر نزاد

  4) تهمتن چنین داد پاسخ که نام                    چه پرسی کزین پس نبینی تو کام  #

- کدام عبارت درست معنی شده است؟

  1) قضا گفت گیر و قدر گفت ده : قضا و قدر سرنوشت را رقم زدند.

  2) بشد تیز رهام با خود و گبر : رهام با شمشیر و زره خود با شتاب رفت.

  3) گزین کرده یک چوبه تیر خدنگ : یک تیر مثل خدنگ انتخاب کرد.

  4) عنان را گران کرد و او بخواند : اسبش را نگه داشت و او را صدا زد.  #

- کدام مصرع استعاره ندارد؟

  1) به سوی هژبر ژیان کرد رو                 2) غضنفر بزد تیغ بر گردنش

  3) علم کرد شمشیر آن اژدها                    4) نهنگ یم قدرت حق، علی  #

- در کدام گزینه آرایه های« جناس، تشبیه، واج آرایی، کنایه» موجوداست؟

  1) بگذار تا بگریم چون ابر در بهارن                کز سنگ ناله خیزد روز وداع یاران

  2) شبی چون شبَه روی شـُسته به قیر               نه بهرام پیدا نه کیوان نه تیر

  3) کس چو حافظ نگشود از رُخ اندیشه نقاب          تا سر زلف سخن را به قلم شانه زدند

  4) بیا که قصر اَمَل سخت سُست بنیاداست           بیار باده که بنیاد عمر بر باد است  #

- مصراع « قضا گفت گیر و قدر گفت ده» در کدام گزینه درست معنی شده است؟

  1) قضا گفت تیر را بگیر و قدر گفت تیر را به من برگردان.

  2) قضا گفت تیر را بگیر و قدر گفت تیر را بده.

  3) قضا گفت رستم تیر را بگیر و به اشکبوس گفت جان بده.

  4) قضا گفت اشکبوس تیر را بگیر و قدر گفت رستم تیر را بزن. #

- کدام واژه با سایر واژه ها تناسب کم تری دارد؟

  1) چوبه                2) سوفار               3) ترگ   #              4) پیکان

- بیت« قضا گفت گیر و قدر گفت ده / فلک گفت احسنت و مَه گفت زه» چند جمله است؟

  1) هشت #                  2) هفت                    3) شش                 4) چهار